Population and Society

लोकसंख्या व समाज (Population and Society)

Quiz

 

1. लोकसंख्याशास्त्रानुसार समाजाचा महत्त्वाचा घटक म्हणून कशाला महत्त्व देतात?
   1.   व्यक्ती (Individual)
   2.   निसर्ग (Nature)
   3.   लोक (People)
   4.   धर्म (Religion)
2. एडमंड हॅले (Edmond Halle) यांनी लोकसंख्याशास्त्राच्या अभ्यासाचा एक घटक म्हणून कोणत्या संकल्पनेला जन्म दिला होता?
   1.   जन्म (Birth)
   2.   मृत्यू (Death)
   3.   जीवन वा आयुर्मान सारिणी (Life Table)
   4.   परिवर्तन (Change)
3. लोकसंख्येच्या अभ्यासाचे सिद्धान्त मांडणाऱ्या सिद्धान्तकारात खालीलपैकी कोणता शास्त्रज्ञ येतो?
   1.   थॉमस माल्थस (Thomas Malthus)
   2.   ऑगस्त कॉम्त (Auguste Comte)
   3.   चार्ल्स कुले (Charles Cooley)
   4.   रॉबर्ट मर्टन (Robert Merton)
4. थाॅमस माल्थस (Thomas Malthus) यांनी मांडलेल्या लोकसंख्येच्या अभ्यासाच्या सिद्धान्तानुसार
   कोणात्याही देशातील लोकसंख्येची वाट कशा प्रकारे होते?
   
   1.   गणिती पद्धतीने
   2.   भूमिती पद्धतीने
   3.   समाजशास्त्रीय पद्धतीने
   4.   भौगोलिक पद्धतीने
5. लोकसंख्याशास्त्र (Demography) ही संज्ञा कोणत्या दोन शब्दांचा संकर होय?
   1.   डेमॉस (Demos) व ग्राफी (Graphy)
   2.   सोशिअस (Socius) व लॉगस (Logos)
   3.   इको (Eco) व लॉगस (Logos)
   4.   सोशिअस (Socius) व ग्राफी (Graphy)
6. 'लोकसंख्याशास्त्राचा जनक' म्हणून कोणत्या शास्त्रज्ञाचा उल्लेख केला जातो?
   1.   हॅरी जॉन्सन (Hurry Johnson)
   2.   ऑगस्त कॉम्त (Auguste Comte)
   3.   जॉन ग्रांट (John Grant)
   4.   के. रामाताच (K. Ramarao)
7. २००१ ते २०११ या दशवर्षात भारताच्या लोकसंख्या वाढीचा दर किती टक्के होता?
   1.   २५.१५%
   2.   २१.१५
   3.   ३०.२०%
   4.   १७.६४%
8. २००१ ते २०११ या दशकातील लोकसंख्या वाढीच्या दराचे वेगळेपण काय?
   1.   लोकसंख्या वाढीच्या दरात घट झाली.
   2.   लोकसंख्या वाढीच्या दरात वाढ झाली.
   3.   लोकसंख्या वाढीची दरवाढ कायम राहिली.
   4.   लोकसंख्या वाढीच्या दरात कोणताच बदल झाला नाही.
9. २०११ सालच्या जनगणना अहवालानुसार भारताच्या लोकसंख्येची घनता किती होती?
   1.   ३८२
   2.   ३२४
   3.   ४४५
   4.   ५७६
10. २०११ सालच्या जनगणना अहवालानुसार भारतात लोकसंख्येच्या साक्षरतेचे प्रमाण काय आहे?
    1.   ८०%
    2.   ६५%
    3.   ७४%
    4.   ९५%
11. २००१ ते २०११ या दशवर्षात भारताच्या लोकसंख्येत किती कोटी लोकसंख्येची भर पडली आहे?
    1.   २० कोटी १० लाख
    2.   १८ कोटी १४ लाख
    3.   २५ कोटी १७ लाख
    4.   ४० कोटी ५ लाख
12. कोणत्याही देशाच्या लोकसंख्येच्या आत्याधिकतेचा महत्त्वाचा निर्धारक घटक कोणता?
    1.   धर्म
    2.   वय व लिंग
    3.   घनता
    4.   साक्षरता
13. मर्त्यतेच्या विश्लेषणातील सर्वांत महत्त्वाचा घटक कोणता?
    1.   जन्मदर
    2.   लिंग
    3.   वय
    4.   पंथ
14. ख) भारतात दर हजार पुरुषांमागे स्त्रियांचे प्रमाण १०८५ एवढे आहे.
    ग) भारताची लोकसंख्या आत्याधिक आहे असे लोकसंख्याशास्त्रज्ञ मानतात.
    वरील विधानांसाठी उत्तराचा कोणता पर्याय तुम्हास बरोबर वाटतो?
    1.   'ख' व 'ग' दोन्ही चूक
    2.   'ख' व 'ग' दोन्ही बरोबर
    3.   'ख' बरोबर 'ग' चूक
    4.   ' ख' चूक 'ग' बरोबर
15. ख) २०११च्या जनगणना अहवालानुसार भारताची लोकसंख्या ही १२१ कोटीपेक्षा जास्त आहे?
    ग) २०११च्या जनगणना अहवालानुसार भारतात महाराष्ट्र प्रांताची लोकसंख्या अन्य सर्व प्रांतापक्षा अधिक आहे.
    वरील दोन विधानांसाठी उत्तराचा कोणता पर्याय तुम्हास बरोबर बाटतो?
    
    1.   'ख' बरोबर 'ग' चूक
    2.   ' ख' चूक 'ग' बरोबर
    3.   'ख' व 'ग' दोन्हीही चूक
    4.   'ख' व 'ग' दोन्हीही बरोबर
16. भारतात स्त्री-पुरुष प्रमाणात स्त्रियांची संख्या कमी असण्याचे कारण कोणते?
    1.   साक्षरतेचे स्त्रियांचे कमी प्रमाण
    2.   स्त्री भ्रूणहत्या
    3.   पुरुषांच्यापेक्षा स्त्रियांचा दर्जा श्रेष्ठ
    4.   यांपैकी एकही नाही आहे?
17. भारतात उत्पादक श्रमशक्ती कोणत्या वयोगटात
    1.   १५ ते ४५ वयोगट
    2.   १३ ते ६५ वयोगट
    3.   १८ ते ६५ वयोगट
    4.   १५ ते ६५ वयोगट
18. राष्ट्रीय लोकसंख्याविषयक धोरणात २००० मध्ये कोणत्या बाबींची दखल घेतली नाही?
    1.   बालमृत्युदर ३०पर्यंत घटविणे
    2.   स्त्रियांवरील अत्याचारांवर नियंत्रण
    3.   स्त्रियांची विवाह मर्यादा १८ वर्षे करणे
    4.   सुरक्षित गर्भपाताच्या सुविधा वाढविणे
19. भारतीय लोकसंख्येच्या इतिहासातील ' महाविभाजन वर्ष' खालीलपैकी कोणते आहे?
    1.   १९११
    2.   १९५१
    3.   १९२१
    4.   १९७१
20. विसाव्या शतकात लोकसंख्यावाढीच्या कालावधीचे किती विभागात विभाजन करण्यात आले होते?
    1.   पाच
    2.   सात
    3.   तीन
    4.   चार
21. एक स्त्री किंवा स्त्रियांच्या गटाची प्रत्यक्ष उत्पादन पात्रता असणाऱ्या जीवशास्त्रीय व शरीरशास्त्रीय
    क्षमतेला काय म्हणतात ?
    
    1.   जनन पात्रता (Fertility)
    2.   लैंगिकता (Sexuality)
    3.   जननक्षमता (Fecundity)
    4.   वय (Age)
22. लैंगिकतेच्या आधारे लोकसंख्येचे विभाजन कोणत्या दोन गटात केले जाते?
    1.   तरुण व वृद्ध लोक
    2.   स्त्री व पुरुष
    3.   ग्रामीण व नागरी
    4.   शिक्षित व अशिक्षित
23. कोणत्याही देशाच्या लोकसंख्येच्या वाढीला आळा घालण्यासाठी कोणत्या कार्यक्रमाला प्राधान्य
    दिले होते?
    
    1.   विवाहावर नियंत्रण
    2.   कुटुंब नियोजन
    3.   धर्मावर नियंत्रण
    4.   आर्थिक नियोजन
24. लोकसंख्या रचनेचे (Composition of Population) महत्त्वाचे दोन घटक कोणते?
    1.   धर्म व अर्थ
    2.   वय व लिंग
    3.   काम व मोक्ष
    4.   शिक्षण व प्रशिक्षण
25. भारतात सर्वाधिक लोकसख्या असलेला प्रांत कोणता आहे? २०११च्या जनगणना अहवालानुसार
    1.   महाराष्ट्र
    2.   तमिळनाडू
    3.   उत्तरप्रदेश
    4.   बिहार