Research Methodology MCQ
ज्या संशोधन पद्धतीचा उद्देश
अभ्यासाच्या नवीन क्षेत्राचा शोध घेण्याचा आहे जेथे पूर्वी थोडे किंवा कोणतेही
संशोधन केले गेले नाही?
a वर्णनात्मक संशोधन
b. शोधात्मक संशोधन
c. निदान संशोधन
d. मूल्यमापन संशोधन ई. कृती संशोधन
उत्तर: बी. शोधात्मक संशोधन
शोधात्मक संशोधनामध्ये, यावर जोर दिला जातो:
a. परिकल्पना चाचणी करणे
b. नवीन कल्पना आणि अंतर्दृष्टी निर्माण करणे
c. कार्यक्रमाच्या परिणामकारकतेचे
मूल्यमापन करणे
d. एखाद्या विशिष्ट समस्येचे निदान करणे इ. बदल घडवून
आणण्यासाठी कृती करणे
उत्तर: बी. नवीन कल्पना आणि अंतर्दृष्टी निर्माण
करणे
वर्णनात्मक संशोधनाचे प्राथमिक लक्ष
काय आहे?
a कारण-परिणाम संबंध ओळखणे
b. संशोधनाच्या नवीन क्षेत्रांचा शोध घेणे
c. एखाद्या घटनेची वैशिष्ट्ये आणि वैशिष्ट्यांचे
वर्णन करणे
d. हस्तक्षेपाच्या परिणामकारकतेचे मूल्यांकन करणे ई. सामाजिक समस्या सोडविण्यासाठी कृती करणे
उत्तर: c. एखाद्या घटनेची वैशिष्ट्ये आणि वैशिष्ट्यांचे वर्णन
करणे
विशिष्ट सामाजिक समस्येस कारणीभूत
घटकांचे निदान करण्याचा उद्देश असलेल्या संशोधन अभ्यासाचे वर्गीकरण खालीलप्रमाणे
केले जाते:
a.
वर्णनात्मक संशोधन
b. शोधात्मक संशोधन
c. निदान संशोधन
d. मूल्यमापन
संशोधन ई. कृती संशोधन
उत्तर: c. निदान संशोधन
मूल्यमापन संशोधन इतर प्रकारच्या
संशोधनांपेक्षा वेगळे काय आहे?
a हे नवीन कल्पना
आणि अंतर्दृष्टी निर्माण करण्यावर लक्ष केंद्रित करते.
b हे विशिष्ट समस्यांचे निदान करण्याचा उद्देश आहे.
c हे कार्यक्रम किंवा हस्तक्षेपांच्या परिणामकारकतेचे
मूल्यांकन करते.
d हे एखाद्या घटनेची वैशिष्ट्ये आणि वैशिष्ट्यांचे
वर्णन करते.
e त्यात बदल घडवून आणण्यासाठी कृती करणे समाविष्ट
आहे.
उत्तर: सी. हे कार्यक्रम किंवा हस्तक्षेपांच्या
परिणामकारकतेचे मूल्यांकन करते.
कृती संशोधनामध्ये हे समाविष्ट आहे:
a. नवीन संशोधन क्षेत्रांचा शोध.
b कार्यक्रमांच्या प्रभावीतेचे मूल्यांकन.
c सामाजिक समस्या किंवा समस्येचे निराकरण करण्यासाठी
कारवाई करणे.
d समस्येस कारणीभूत असलेल्या विशिष्ट घटकांचे निदान
करणे.
e एखाद्या घटनेची वैशिष्ट्ये आणि वैशिष्ट्यांचे वर्णन
करणे.
उत्तर: सी.
सामाजिक समस्या किंवा समस्येचे निराकरण करण्यासाठी कारवाई करणे.
वर्णनात्मक संशोधनामध्ये, खालीलपैकी कोणती सामान्य डेटा संकलन
पद्धत आहे?
a प्रयोग
b. सर्वेक्षणे
c. फोकस गट
d. केस स्टडीज
e. मुलाखती
उत्तरः बी. सर्वेक्षण
गुन्हेगारी दर कमी करण्यावर समुदाय
हस्तक्षेप कार्यक्रमाच्या प्रभावाचे मूल्यांकन करण्यासाठी एक संशोधक अभ्यास करतो.
हे याचे उदाहरण आहे:
a. वर्णनात्मक संशोधन
b. शोधात्मक संशोधन
c. निदान संशोधन
d. मूल्यमापन संशोधन
e. कृती संशोधन
उत्तर: डी.
मूल्यांकन संशोधन
अधिक विस्तृत अभ्यास करण्यापूर्वी
प्राथमिक डेटा गोळा करण्यासाठी कोणत्या प्रकारचे संशोधन वापरले जाते ?
a वर्णनात्मक संशोधन
b. शोधात्मक संशोधन
c. निदान संशोधन
d. मूल्यमापन संशोधन
e. कृती संशोधन
उत्तर: बी.
शोधात्मक संशोधन
एका संशोधकाचा उद्देश मानसिक आरोग्य
सेवांबद्दल विशिष्ट समुदायाचा दृष्टिकोन आणि धारणा समजून घेणे आहे. या अभ्यासासाठी
कोणत्या प्रकारचे संशोधन सर्वात योग्य आहे?
a वर्णनात्मक संशोधन
b. शोधात्मक संशोधन
c. निदान संशोधन
d. मूल्यमापन संशोधन
e. कृती संशोधन
उत्तर: अ.
वर्णनात्मक संशोधन
निदान संशोधनाचे मुख्य वैशिष्ट्य काय
आहे?
a हे एखाद्या घटनेची वैशिष्ट्ये आणि वैशिष्ट्यांचे
वर्णन करण्यावर लक्ष केंद्रित करते.
b यात परिकल्पना तपासणे आणि कारण-परिणाम संबंध ओळखणे समाविष्ट आहे.
c नवीन कल्पना आणि अंतर्दृष्टी निर्माण करणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे.
d हे कार्यक्रम किंवा हस्तक्षेपांच्या परिणामकारकतेचे
मूल्यांकन करते.
e यामध्ये सामाजिक समस्या सोडविण्यासाठी कृती करणे
समाविष्ट आहे.
उत्तर: बी. यात परिकल्पना तपासणे आणि कारण-परिणाम
संबंध ओळखणे समाविष्ट आहे.
कृती संशोधनात, विशेषत: संशोधन प्रक्रियेत कोण भाग
घेतो?
a केवळ संशोधक आणि शैक्षणिक तज्ज्ञ
b. केवळ समुदायातील सदस्यांना या
समस्येचे निराकरण केले जात आहे
c. संशोधक आणि समुदाय सदस्य दोघेही
संशोधन प्रक्रियेत सहकार्य करतात.
d फक्त सरकारी अधिकारी आणि धोरणकर्ते
e. फक्त निधी देणाऱ्या एजन्सी
उत्तरः c. संशोधक आणि समुदाय सदस्य दोघेही संशोधन प्रक्रियेत
सहकार्य करतात.
एका विशिष्ट शाळेतील
विद्यार्थ्यांमध्ये गळतीचे प्रमाण वाढण्यास कारणीभूत घटक ठरवण्यासाठी एक संशोधक
अभ्यास करतो. या अभ्यासासाठी कोणत्या प्रकारचे संशोधन सर्वात योग्य आहे?
a वर्णनात्मक संशोधन
b. शोधात्मक संशोधन
c. निदान संशोधन
d. मूल्यमापन संशोधन
e. कृती संशोधन
उत्तर: c. निदान संशोधन
कोणत्या प्रकारच्या संशोधनाचा वापर
लोकसंख्या किंवा घटनेची वैशिष्ट्ये मोजण्यासाठी एकाच वेळी केला जातो?
a वर्णनात्मक संशोधन
b. शोधात्मक संशोधन
c. निदान संशोधन
d. क्रॉस-विभागीय संशोधन
e. कृती संशोधन
उत्तर: डी.
क्रॉस-विभागीय संशोधन
एक संशोधक विशिष्ट समुदायातील
किशोरवयीन मुलांमध्ये मादक पदार्थांच्या गैरवापराचे प्रमाण निर्धारित करण्यासाठी
एक अभ्यास करतो. या अभ्यासासाठी कोणत्या प्रकारचे संशोधन सर्वात योग्य आहे?
a वर्णनात्मक संशोधन
b. शोधात्मक संशोधन
c. निदान संशोधन
d. मूल्यमापन संशोधन
e. कृती संशोधन
उत्तर: अ. वर्णनात्मक संशोधन
एका संशोधकाला सामाजिक-आर्थिक स्थिती
आणि शैक्षणिक प्राप्ती यांच्यातील संबंध समजून घेण्यात रस आहे. या अभ्यासासाठी
कोणत्या प्रकारचे संशोधन सर्वात योग्य आहे?
a वर्णनात्मक
संशोधन
b. शोधात्मक संशोधन
c. निदान संशोधन
d. परस्परसंबंधात्मक संशोधन
e. कृती संशोधन
उत्तर: डी. परस्परसंबंधित संशोधन
चलांमधील कारण-आणि-प्रभाव संबंध
ओळखण्यासाठी कोणती संशोधन पद्धत केंद्रित आहे?
a वर्णनात्मक संशोधन
b. शोधात्मक संशोधन
c. निदान संशोधन
d. कारणात्मक संशोधन
e. कृती संशोधन
उत्तर: डी. कारणात्मक संशोधन
मूल्यमापन
संशोधनात, नियंत्रण गटाची
भूमिका काय आहे?
a मूल्यमापन केले जाणारे हस्तक्षेप प्राप्त
करण्यासाठी
b. प्रायोगिक गटाची तुलना म्हणून काम करण्यासाठी
c. मूल्यमापन प्रश्नावलीचे व्यवस्थापन करण्यासाठी
d. गोळा केलेल्या माहितीचे विश्लेषण
करण्यासाठी
e. पाठपुरावा मुलाखती घेण्यासाठी
उत्तर: b. प्रायोगिक
गटाची तुलना म्हणून काम करणे
निदान संशोधनाला अन्वेषक संशोधनापासून
वेगळे काय आहे?
a निदान संशोधन समस्या ओळखण्यासाठी अधिक केंद्रित आणि
विशिष्ट आहे.
b अन्वेषणात्मक संशोधनामध्ये नवीन कल्पना आणि अंतर्दृष्टी निर्माण करणे
समाविष्ट आहे.
c निदान संशोधन हे प्रामुख्याने डेटा संकलनाशी संबंधित आहे.
d अन्वेषणात्मक संशोधन हस्तक्षेपांचे मूल्यांकन
करण्यावर केंद्रित आहे.
e निदान संशोधन हे सैद्धांतिक आणि वैचारिक स्वरूपाचे
आहे.
उत्तर: अ. निदान संशोधन समस्या ओळखण्यासाठी अधिक
केंद्रित आणि विशिष्ट आहे.
एक संशोधक दुःखाचा सामना करणाऱ्या
व्यक्तींसाठी समुपदेशन कार्यक्रमाच्या परिणामकारकतेचे मूल्यांकन करण्यासाठी अभ्यास
करतो. या अभ्यासासाठी कोणत्या प्रकारचे संशोधन सर्वात योग्य आहे? a वर्णनात्मक संशोधन
b. शोधात्मक संशोधन
c. निदान संशोधन
d. मूल्यमापन संशोधन
e. कृती संशोधन
उत्तर: डी. मूल्यांकन संशोधन
कृती संशोधनामध्ये, मध्यवर्ती ध्येय काय आहे?
a गृहीतके तपासण्यासाठी आणि कार्यकारण संबंध
ओळखण्यासाठी
b. नवीन कल्पना आणि अंतर्दृष्टी निर्माण करण्यासाठी
c. व्यावहारिक समस्या किंवा समस्येचे
निराकरण करण्यासाठी कारवाई करणे
d. एखाद्या घटनेचे सर्वसमावेशक वर्णन
देण्यासाठी
e. क्रॉस-विभागीय सर्वेक्षणे करण्यासाठी
उत्तरः c. व्यावहारिक समस्या किंवा समस्येचे निराकरण
करण्यासाठी कारवाई करणे
ग्रामीण समुदायामध्ये शाश्वत शेती
पद्धतींचा अवलंब करण्यावर परिणाम करणाऱ्या घटकांचा शोध घेण्यासाठी एक संशोधक
अभ्यास करतो. या अभ्यासासाठी कोणत्या प्रकारचे संशोधन सर्वात योग्य आहे?
a वर्णनात्मक
संशोधन
b. शोधात्मक संशोधन
c. निदान संशोधन
d. मूल्यमापन संशोधन
e. कृती संशोधन
उत्तर: बी.
शोधात्मक संशोधन
शोधात्मक संशोधनाचे प्राथमिक उद्दिष्ट
काय आहे?
a विद्यमान सिद्धांत आणि संकल्पना प्रमाणित
करण्यासाठी
b. नवीन कल्पना आणि अंतर्दृष्टी निर्माण करण्यासाठी
c. हस्तक्षेपाच्या परिणामकारकतेचे
मूल्यांकन करण्यासाठी
d. एखाद्या घटनेचे तपशीलवार वर्णन देण्यासाठी
e. क्रॉस-सेक्शनल सर्व्हे करण्यासाठी
उत्तर: b. नवीन कल्पना
आणि अंतर्दृष्टी निर्माण करण्यासाठी
एक संशोधक विशिष्ट संस्थेतील
कर्मचाऱ्यांच्या समाधानाची पातळी निर्धारित करण्यासाठी अभ्यास करतो. या
अभ्यासासाठी कोणत्या प्रकारचे संशोधन सर्वात योग्य आहे?
a वर्णनात्मक संशोधन
b. शोधात्मक संशोधन
c. निदान संशोधन
d. मूल्यमापन संशोधन
e. कृती संशोधन
उत्तर: अ. वर्णनात्मक संशोधन
निदान संशोधनाचे
प्राथमिक उद्दिष्ट काय आहे?
a एखाद्या घटनेचे सर्वसमावेशक वर्णन देण्यासाठी
b. नवीन कल्पना आणि अंतर्दृष्टी निर्माण करण्यासाठी
c. समस्या आणि त्यांना कारणीभूत घटक ओळखण्यासाठी
d. गृहीतकांची चाचणी घेण्यासाठी आणि कार्यकारण संबंध
प्रस्थापित करण्यासाठी
e. व्यावहारिक समस्या किंवा समस्येचे
निराकरण करण्यासाठी कृती करणे
उत्तर: c. समस्या आणि
त्यांना कारणीभूत घटक ओळखण्यासाठी
