Research Methodology MCQ
26) खालीलपैकी कोणती संशोधन पद्धत नाही?
a सर्वेक्षण
b ऐतिहासिक
c निरीक्षण
d तात्विक
उत्तर: c)
निरीक्षण
स्पष्टीकरण:
मुख्यतः संशोधन पद्धतीमध्ये धोरणे, प्रक्रिया
किंवा तंत्रांचा समावेश असतो ज्याचा डेटा किंवा पुरावा गोळा करण्यासाठी वापरला
जातो जेणेकरून नवीन माहिती उघड होईल किंवा एखाद्या विषयाची चांगली समज निर्माण
होईल.
27) संशोधन
समस्या तेव्हाच शक्य आहे जेव्हा
a त्याची
उपयुक्तता आणि प्रासंगिकता आहे
b हे
नवीन आहे आणि ज्ञानात काहीतरी भर घालते
c ते
संशोधन करण्यायोग्य आहे
d वरील
सर्व
उत्तर: ड) वरील सर्व
स्पष्टीकरण:
संशोधनाच्या समस्येची व्याख्या स्वारस्याच्या क्षेत्राविषयीचे विधान म्हणून केली
जाऊ शकते, अशी स्थिती जी सुधारणे आवश्यक आहे,
एक अडचण ज्याचे निर्मूलन करणे आवश्यक आहे, किंवा
विद्वान साहित्यात, सिद्धांतात किंवा व्यवहारात विद्यमान कोणताही
अस्वस्थ करणारा प्रश्न. सोडवायचे मुद्दे.
28) वर्तुळ
आलेख दर्शविण्यासाठी वापरले जातात
a एक
भाग इतर भागांशी कसा संबंधित आहे?
b विविध
विभाग एकूण कसे सामायिक करतात?
c एक
संपूर्ण दुसऱ्या संपूर्णशी कसा संबंधित आहे?
d विविध
भागांचा संपूर्ण भागांशी कसा संबंध आहे?
उत्तर: ड) विविध भागांचा संपूर्ण
भागांशी कसा संबंध आहे?
स्पष्टीकरण:
वर्तुळ आलेख माहिती तसेच डेटाचे दृश्यमान करण्यात मदत करतो.
29) संशोधन
निष्कर्षाची सत्यता आहे
a वैधता
b वस्तुनिष्ठता
c मौलिकता
d वरील
सर्व
उत्तर: ब) वस्तुनिष्ठता
30) गैर-संभाव्यता
नमुना कोणते म्हणतात?
a कोटा
नमुना
b क्लस्टर
सॅम्पलिंग
c पद्धतशीर
नमुना
d स्तरीकृत
यादृच्छिक नमुना
उत्तर: अ) कोटा नमुना
स्पष्टीकरण:
गैर-संभाव्यता नमुना मध्ये, सर्व
सदस्यांना अभ्यासात सहभागी होण्याची समान संधी मिळत नाही.
31) चांगल्या
प्रबंधामध्ये काय समाविष्ट आहे?
अ) विरामचिन्हे तसेच व्याकरणाच्या चुका कमीतकमी
कमी करणे
b) योग्य संदर्भ उद्धरण
c) प्रबंध लेखनाच्या मार्गात सुसंगतता
ड) चांगले परिभाषित गोषवारा
खालील कोडमधून उत्तरे निवडा:
a b), c)
आणि d)
b अ),
ब), क) आणि ड)
c अ),
ब) आणि क)
d अ),
ब) आणि ड)
उत्तर: B.
a), b), c) आणि d)
स्पष्टीकरण:
वरील सर्व.
32) खालीलपैकी
कोणते विधान संशोधनाच्या संदर्भात योग्य आहे?
अ) संशोधन म्हणजे एखाद्या समस्येचे निराकरण
शोधण्यासाठी पद्धतशीर क्रियाकलाप किंवा उपक्रमांची मालिका.
b) ही एक पद्धतशीर, तार्किक
आणि निःपक्षपाती प्रक्रिया आहे ज्यामध्ये गृहितकांची पडताळणी,
डेटा विश्लेषण, व्याख्या
आणि तत्त्वांची निर्मिती केली जाऊ शकते.
क) ही एक बौद्धिक चौकशी किंवा सत्याचा शोध आहे,
ड) हे ज्ञान वाढवते.
खालील कोडमधून योग्य उत्तर निवडा:
a अ),
ब), क) आणि ड)
b अ),
ब) आणि क)
c b), c)
आणि d)
d अ),
क) आणि ड)
उत्तर: A.
a), b), c) आणि d)
स्पष्टीकरण:
वरील सर्व.
33) जीन
पिगेट यांनी मानवाच्या संज्ञानात्मक विकासाचा सिद्धांत कोणत्या आधारावर दिला?
a मूल्यांकन
संशोधन
b मूलभूत
संशोधन
c उपयोजित
संशोधन
d कृती
संशोधन
उत्तर: ब) मूलभूत संशोधन
स्पष्टीकरण:
जीन पिआगेटने त्यांच्या संज्ञानात्मक-विकासात्मक सिद्धांतामध्ये,
मुले त्यांच्या सभोवतालच्या जगाचा शोध घेऊन आणि हाताळणी करून
सक्रियपणे ज्ञान तयार करू शकतात ही कल्पना मांडली.
34) प्रबंधाचे
मुख्य घटक कोणते आहेत?
a परिचय;
माहिती मिळवणे; डेटा
विश्लेषण; निष्कर्ष आणि शिफारसी
b कार्यकारी
सारांश; साहित्य समीक्षा; डेटा
गोळा केला; निष्कर्ष; संदर्भग्रंथ
c संशोधन
योजना; संशोधन डेटा; विश्लेषण;
संदर्भ
d परिचय;
साहित्य समीक्षा; संशोधन
कार्यप्रणाली; परिणाम; चर्चा
आणि निष्कर्ष
उत्तर: ड) परिचय; साहित्य समीक्षा; संशोधन कार्यप्रणाली; परिणाम; चर्चा आणि निष्कर्ष
स्पष्टीकरण:
प्रबंधाचे मुख्य घटक खालीलप्रमाणे आहेत:
परिचय; साहित्य
समीक्षा; संशोधन कार्यप्रणाली; परिणाम;
चर्चा आणि निष्कर्ष
35) "सॅम्पलिंग
केसेस" अशी व्याख्या करता येईल
a सॅम्पलिंग
फ्रेम वापरून सॅम्पलिंग
b संशोधनासाठी
योग्य असलेल्या लोकांना ओळखणे
c अक्षरशः
संशोधकाचे संक्षिप्त प्रकरण
d लोकांचे
नमुने, वर्तमानपत्रे, दूरदर्शन
कार्यक्रम इ.
उत्तर: ड) लोक, वर्तमानपत्रे, दूरदर्शन कार्यक्रम इत्यादींचे नमुने.
स्पष्टीकरण:
सर्वसाधारणपणे, केस स्टडी रिसर्चमधील सॅम्पलिंगमध्ये
सॅम्पलिंगची रणनीती, केस स्टडीची संख्या आणि विश्लेषणाच्या युनिटची
व्याख्या यासंबंधी संशोधकांनी घेतलेले निर्णय यांचा समावेश होतो.
36) लोकसंख्या
मर्यादित असताना सामान्यतः कोणत्या तंत्राचा अवलंब केला जातो?
a पद्धतशीर
सॅम्पलिंग तंत्र
b उद्देशपूर्ण
सॅम्पलिंग तंत्र
c क्षेत्र
सॅम्पलिंग तंत्र
d वरीलपैकी
काहीही नाही
उत्तर: अ) पद्धतशीर सॅम्पलिंग तंत्र
स्पष्टीकरण:
पद्धतशीर सॅम्पलिंग ही संभाव्यता नमुना पद्धती म्हणून समजली जाऊ शकते ज्यामध्ये
लोकसंख्येचे सदस्य नियमित अंतराने संशोधकांद्वारे निवडले जातात.
37) च्या
दृष्टिकोनातून संशोधन समस्या निवडली आहे
a सामाजिक
प्रासंगिकता
b आर्थिक
मदत
c संशोधकाची
आवड
d संबंधित
साहित्याची उपलब्धता
उत्तर: अ) सामाजिक प्रासंगिकता
38) एफ-टेस्ट:
a मूलत:
दोन-पुच्छ चाचणी आहे.
b मूलत:
एक-पुच्छ चाचणी आहे.
c गृहितकांवर
अवलंबून एक-पुच्छ तसेच दोन-पुच्छ असू शकते.
d कधीही
एक शेपूट चाचणी असू शकत नाही.
उत्तर: c)
गृहितकांवर अवलंबून एक-पुच्छ तसेच दोन-पुच्छ असू शकते
स्पष्टीकरण: एक
F-चाचणी एका सांख्यिकीय चाचणीशी संबंधित आहे
ज्यामध्ये चाचणी आकडेवारीचे शून्य गृहीतकाखाली F-वितरण
असते.
39) खालीलपैकी
कोणता लोकसंख्या डेटाचा सर्वात व्यापक स्त्रोत आहे?
a जनगणना
b राष्ट्रीय
नमुना सर्वेक्षण
c लोकसंख्याशास्त्रीय
आरोग्य सर्वेक्षण
d राष्ट्रीय
कुटुंब आरोग्य सर्वेक्षण
उत्तर: अ) जनगणना
स्पष्टीकरण:
जनगणना हे एक अधिकृत सर्वेक्षण आहे जे लोकसंख्येच्या डेटाचा मागोवा ठेवते.
40) प्रायोगिक
संशोधनात आवश्यक नसलेली प्रक्रिया आहे
a नियंत्रण
b निरीक्षण
c संदर्भ
संग्रह
d हाताळणी
आणि प्रतिकृती
उत्तर: ब) निरीक्षण
41) अशा
कोणत्या परिस्थिती आहेत जेथे संशोधन समस्या व्यवहार्य नाही?
a हे
नवीन आहे आणि ज्ञानात काहीतरी भर घालते
b त्यावर
संशोधन करता येईल
c त्याची
उपयुक्तता आणि प्रासंगिकता आहे
d त्यात
आश्रित आणि स्वतंत्र चल असतात
उत्तर: d)
त्यात अवलंबून आणि स्वतंत्र चल आहेत
स्पष्टीकरण:
संशोधनाच्या समस्येची व्याख्या संबंधित क्षेत्राबद्दलचे विधान,
सुधारणे आवश्यक असलेली स्थिती, दूर
करणे आवश्यक असलेली अडचण किंवा विद्वान साहित्यात, सिद्धांतात
किंवा व्यवहारात आवश्यकतेकडे निर्देश करणारा त्रासदायक प्रश्न अशी व्याख्या करता
येते. एक मुद्दाम तपास वितरित करण्यासाठी.
४२) आपण संशोधनाचे उद्दिष्ट कसे वाढवू शकतो?
a ते
अधिक वैध करून
b ते
अधिक विश्वासार्ह बनवून
c ते
अधिक निःपक्षपाती करून
d वरील
सर्व
उत्तर: ड) वरील सर्व
स्पष्टीकरण:
संशोधन सुरू करण्यापूर्वी संशोधनाच्या उद्दिष्टांचे संक्षिप्त वर्णन केले पाहिजे
कारण ते सिद्धीनंतर अंतिम परिणाम म्हणून आपण काय साध्य करणार आहोत हे स्पष्ट करते.
43) कृती-संशोधन
___________ असे समजू शकते
a एक
अनुदैर्ध्य संशोधन
b एक
उपयोजित संशोधन
c विशिष्ट
समस्येचे निराकरण करण्यासाठी एक प्रकारचे संशोधन केले जात आहे
d वरील
सर्व
उत्तर: c)
विशिष्ट समस्येचे निराकरण करण्यासाठी एक प्रकारचे संशोधन
केले जाते
स्पष्टीकरण:
सर्वसाधारणपणे, कृती संशोधनाला तत्त्वज्ञान किंवा संशोधन
पद्धती म्हणून संबोधले जाते, जे
सामाजिक विज्ञानांमध्ये लागू केले जाते.
४४) कोणत्या आधारावर गृहीतके मांडता येतील?
a देशाची
सांस्कृतिक पार्श्वभूमी
b विद्यापीठे
c जातींची
काही विशिष्ट वैशिष्ट्ये
d वरील
सर्व
उत्तर: अ) देशाची सांस्कृतिक
पार्श्वभूमी
स्पष्टीकरण: एक
गृहितक एक अप्रमाणित विश्वास म्हणून ओळखले जाऊ शकते, ज्याचे
आपण आकलन न करताही विचार करतो. तसेच, आपण
जे निष्कर्ष काढतो ते अनेकदा गृहितकांवर आधारित असतात.
45) खालीलपैकी
कोणते संशोधन विकासाच्या श्रेणीत येते?
a वर्णनात्मक
संशोधन
b तात्विक
संशोधन
c कृती
संशोधन
d वरील
सर्व
उत्तर: ड) वरील सर्व
46) फॅक्टोरियल
ॲनालिसिसचा उपयोग काय?
a गृहीतके
सेट करण्यासाठी
b दोन
चलांमधील फरक समजून घेण्यासाठी
c दोन
चलांमधील संबंध समजून घेण्यासाठी
d विविध
चलांमधील फरक समजून घेण्यासाठी
उत्तर: ब) दोन चलांमधील फरक समजून
घेण्यासाठी
स्पष्टीकरण:
घटक विश्लेषण ही एक सांख्यिकीय पद्धत म्हणून समजली जाऊ शकते जी घटकांच्या दृष्टीने
दोन चलांमधील परिवर्तनशीलता परिभाषित करते, जे
काही न पाहिलेले चल आहेत.
47) प्रायोगिक
संशोधनाची आवश्यकता नसलेल्या प्रक्रियेसाठी सर्वात योग्य नाव काय आहे?
a फेरफार
b नियंत्रण
c सामग्री
विश्लेषण
d निरीक्षण
उत्तर: अ) फेरफार
स्पष्टीकरण:
प्रायोगिक संशोधन डिझाइनमध्ये, जेव्हा
जेव्हा स्वतंत्र व्हेरिएबल्स (म्हणजे उपचार व्हेरिएबल्स किंवा घटक) संशोधकांद्वारे
निर्णायकपणे बदलतात, तेव्हा त्या प्रक्रियेला प्रायोगिक हाताळणी
म्हणून संबोधले जाते.
४८) खालीलपैकी कोणते चल परिमाणवाचक शब्दात
व्यक्त करता येत नाही?
a संख्यात्मक
योग्यता
b वैवाहिक
स्थिती
c सामाजिक
आर्थिक स्थिती
d व्यावसायिक
वृत्ती
उत्तर: ड) व्यावसायिक वृत्ती
स्पष्टीकरण:
व्यावसायिक वृत्ती ही एक अशी क्षमता आहे जी तुम्हाला तुमचा वेळ व्यवस्थापित
करण्यास, नेतृत्व गुणवत्तेचे चित्रण करण्यास,
तुम्हाला आत्मनिर्णय आणि चिकाटीने प्रवृत्त करते.
49) "सोशियोग्राम"
तंत्राचा वापर _________ चा
अभ्यास करण्यासाठी केला जातो.
a व्यावसायिक
स्वारस्य
b मानवी
संबंध
c व्यावसायिक
क्षमता
d साध्य
प्रेरणा
उत्तर: ब) मानवी संबंध
स्पष्टीकरण:
सोशियोग्राम या शब्दाची व्याख्या मानवी नातेसंबंधाचे ग्राफिकल प्रतिनिधित्व म्हणून
केली जाऊ शकते जी एका विशिष्ट व्यक्तीद्वारे तयार केलेले सामाजिक दुवे चित्रित
करते.
50) खालीलपैकी
कोणते वाक्य प्रक्रिया म्हणून संशोधनाच्या अर्थाशी सुसंगत नाही?
a समस्या
सोडवणे
b परीक्षण
अणि तृटी
c वस्तुनिष्ठ
निरीक्षण
d पद्धतशीर
क्रियाकलाप
उत्तर: c)
वस्तुनिष्ठ निरीक्षण
स्पष्टीकरण:
संशोधन प्रक्रियेमध्ये डेटाचे वर्गीकरण करणे, शोधणे,
मूल्यांकन करणे आणि तपासणे समाविष्ट आहे, जे
तुमच्या संशोधन प्रश्नाला समर्थन देण्यासाठी आवश्यक आहे, त्यानंतर
तुमच्या कल्पना विकसित करणे आणि व्यक्त करणे.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा